MPPD Logo
Modern Bitter

Modern Bitter

Styl wyrasta z brytyjskiej tradycji bitterów i współczesnej praktyki browarów rzemieślniczych, rozwijanej także dzięki dostępności owocowych odmian chmielu uprawianych w Wielkiej Brytanii.

EKSTRAKT
8–12°Blg
ALKOHOL
3–5% obj.
GORYCZKA
25–45IBU
BARWA
12–36EBC

Charakterystyka stylu

Wygląd

Barwa od złotej do ciemnobursztynowej. Piwo klarowne. Piana biała do lekko zabarwionej, z drobnymi pęcherzykami, o obfitości od niskiej do średniej i trwałości od średnio niskiej do średnio wysokiej.

Aromat

Balans aromatu od równowagi chmielowo-słodowej do przewagi chmielowości, przy uzupełniającym udziale estrów owocowych. Aromat chmielowy od średniego do średnio wysokiego, wyraźnie owocowy. Charakterystyczne są nuty owoców jagodowych, zwłaszcza czarnej porzeczki i jeżyny, owoców pestkowych, takich jak morela, brzoskwinia i nektarynka, oraz cytrusów i ich skórek. Profil chmielowy może obejmować także winogrona oraz owoce tropikalne, szczególnie mango, marakuję i ananasa. Owocowość odchmielową mogą uzupełniać niskie do średnich aromaty kwiatowe, ziołowe, korzenne oraz kojarzące się z liśćmi porzeczki, a także niskie do średnio niskich nuty żywiczne, sosnowe i ziemiste. Słodowość od średnio niskiej do średniej, o cechach świeżego pieczywa, tostów, herbatników, krakersów lub skórki chleba. W ciemniejszych wersjach mogą ją uzupełniać nuty karmelu, toffi i orzechów, od niskich do średnio niskich. Słodowość może dorównywać chmielowości, lecz nie powinna jej przewyższać, ale musi pozostawać częścią profilu również w wersjach bardziej chmielowych. Estry wytwarzane podczas fermentacji od niskich do średnich, najczęściej o cechach jabłka, gruszki, moreli, brzoskwini lub owoców jagodowych. Wspierają owocowość chmielu, nie powinny jednak dominować ani nad chmielem, ani nad słodem.

Smak

Balans gorzko-słodki przesunięty w kierunku goryczy wyraźnie kontrującej niską do średnio niską słodycz. Chmielowość od średniej do średnio wysokiej, o cechach owoców jagodowych, pestkowych oraz cytrusów i ich skórek. Profil chmielowy może obejmować także winogrona oraz owoce tropikalne, szczególnie mango, marakuję i ananasa. Owocowość odchmielową mogą uzupełniać niskie do średnich smaki kwiatowe, ziołowe, korzenne oraz kojarzące się z liśćmi porzeczki oraz niskie do średnio niskich nuty żywiczne, sosnowe i ziemiste. Słodowość od średnio niskiej do średniej, chlebowa, herbatnikowa, krakersowa lub tostowa. Dopuszczalne nuty karmelu, toffi i orzechów od niskich do średnio niskich, częstsze w ciemniejszych wersjach. Słodowość powinna stanowić istotną część smaku i może dorównywać chmielowości, ale nie powinna jej przysłaniać. Estry fermentacyjne od niskich do średnich, o cechach jabłka, gruszki, owoców pestkowych lub jagodowych. Mogą łączyć się z owocowością chmielową, lecz nie powinny przewyższać ani chmielowości, ani słodowości. Finisz od wytrawnego do półwytrawnego. Posmak średnio długi, chmielowy, najczęściej o charakterze skórek cytrusów, owocowy lub żywiczny, z uzupełniającym herbatnikowym bądź chlebowym akcentem słodowym.

Goryczka

Goryczka od średniej do średnio wysokiej, chmielowa, o długości od średniej do średnio długiej. Powinna być wyraźna, czysta i stopniowo ustępować. Może kojarzyć się z goryczą skórki grejpfruta lub pomarańczy.

Odczucie w ustach

Pełnia od średnio niskiej do średniej. Piwo lekkie w odbiorze, ale nie wodniste. Gładkie, z dopuszczalną niską kremowością. Nagazowanie od niskiego do średnio niskiego, ale w wersjach butelkowanych i puszkowanych dopuszczalne średnie. Ściąganie i piekąca szorstkość pochodząca od chmielu jest niepożądana.

Komentarz

Styl wyrasta z brytyjskiej tradycji bitterów i współczesnej praktyki browarów rzemieślniczych, rozwijanej także dzięki dostępności owocowych odmian chmielu uprawianych w Wielkiej Brytanii. Zachowuje sesyjność, wyraźną słodowość i goryczkę tradycyjnych bitterów. Wyróżnia go czytelny owocowy profil chmielenia, możliwy do uzyskania zarówno przy użyciu chmieli nowofalowych - zarówno współczesnych odmian brytyjskich jak i amerykańskich lub innych zagranicznych.

W porównaniu z tradycyjnym bitterem większy nacisk kładzie na owocowy aromat i smak chmielu. Z British Golden Ale mogą pokrywać się jaśniejsze, bardziej wytrawne interpretacje, jednak Modern Bitter dopuszcza ciemniejszą barwę oraz wyraźniejszy herbatnikowy, tostowy i karmelowy charakter słodu. Na tle typowych nowofalowych piw typu IPA lub Pale Ale, chmiel jest mniej intensywny, a słodowość bardziej złożona.

Surowce i technologia

Woda

Woda powinna wspierać wytrawny finisz i goryczkę, a jednocześnie pozwalać zachować gładką, słodową podstawę. Praktycznym punktem wyjścia jest przewaga siarczanów nad chlorkami, przy stosunku od 1,5:1 do 3:1. W bardziej słodowych wersjach można zbliżyć się do dolnej wartości. Należy pamiętać że ważne są zarówno proporcje, jak i bezwzględne stężenia jonów oraz alkaliczność. Podane zakresy stanowią punkt wyjścia do opracowania profilu wody:

Ca (wapń)
100–200 ppm
Mg (magnez)
0–20 ppm
Na (sód)
0–60 ppm
Cl (chlorki)
75–150 ppm
SO4 (siarczany)
150–300 ppm
HCO3 (dwuwęglany)
30–100 ppm

Zasyp

Podstawę zasypu stanowią jasne słody jęczmienne typu pale ale, zwykle 85-100% jego masy. Odpowiednie są m.in. słody z odmian Maris Otter i Golden Promise, zapewniające chlebowo-herbatnikową podstawę bez konieczności użycia wielu słodów specjalnych. W wersjach bursztynowych dobrym punktem wyjścia jest 3-8% słodów crystal o niskiej lub średniej barwie, z ewentualnym dodatkiem 2-5% słodu amber lub biscuit. Należy ograniczać ciemne słody karmelowe, które łatwo nadają nadmierną słodycz i ciężki profil suszonych owoców. Do poprawy piany i tekstury można wykorzystać około 3-8% słodu pszenicznego lub płatków owsianych. Niewielki udział cukru, do około 5% masy surowców ekstraktywnych, może zwiększyć odfermentowanie w mocniejszych wersjach, ale przy dolnej granicy ekstraktu lepiej oprzeć recepturę wyłączenie na słodach, aby zachować pełnię.

Zacieranie i gotowanie

Zacieranie najczęściej jednotemperaturowe, około 65-68°C przez 60 minut. Niższa część zakresu sprzyja wytrawności, wyższa pomaga zachować pełnię przy niskim ekstrakcie początkowym. Dobór temperatury powinien uwzględniać odfermentowanie wybranego szczepu drożdży. Zwykle wystarcza gotowanie przez 60 minut.

Chmielenie

Chmielenie powinno obejmować dodatek na goryczkę oraz dodatki pod koniec gotowania lub po jego zakończeniu. Chmielenie na zimno jest opcjonalne. Sprawdzają się współczesne odmiany brytyjskie, np. Jester, Olicana i Harlequin, oraz amerykańskie, np. Cascade, Centennial, Chinook i Citra. Można je łączyć z bardziej tradycyjnymi odmianami, np. Bramling Cross, Challenger lub Goldings, jeżeli gotowe piwo zachowuje wymagany owocowy charakter. Dobór odmian powinien wynikać z oczekiwanego profilu, a nie z konieczności użycia chmielu określanego jako nowofalowy.

Technologia

Zalecane są drożdże górnej fermentacji o brytyjskim profilu, zapewniające odpowiednie odfermentowanie i owocowość, która nie przesłoni chmielu. Dopuszczalne są również szczepy o bardziej neutralnym profilu. Dla wielu odpowiednich szczepów praktycznym punktem wyjścia jest fermentacja w około 18-21°C, z uwzględnieniem zaleceń producenta. Fermentacja główna zwykle zajmuje kilka dni, często około 4-7, po czym piwo powinno pozostać z drożdżami do pełnego odfermentowania i redukcji produktów ubocznych fermentacji. Po rozlewie wystarcza zazwyczaj krótkie kondycjonowanie, pozwalające uzyskać docelowe nagazowanie i ułożyć smak. Piwo najlepiej prezentuje się świeże.

Historia zmian

Pełny dziennik zmian w opisie stylu w kolejności chronologicznej.

RJRafał Juszczak

Recenzja KS

ŁWŁukasz Wróblewski

Opracowanie opisu stylu