MPPD Logo
Porter Grodziski

Porter Grodziski

Mocne, ciemne piwo, łączące złożoność porteru bałtyckiego z wędzonością słodu grodziskiego.

EKSTRAKT
18–22°Blg
ALKOHOL
7,5–10% obj.
GORYCZKA
25–45IBU
BARWA
45–75EBC

Charakterystyka stylu

Wygląd

Barwa od ciemnobrązowej do czarnej, możliwe czerwone lub ciemnobrązowe refleksy. Piwo klarowne. Piana beżowa do brązowej, z drobnymi pęcherzykami, zbita, o obfitości od średnio niskiej do średniej i trwałości od średniej do wysokiej.

Aromat

Aromat bogaty, tworzony głównie przez złożoną słodowość i wędzoność. Dopuszczalna jest niewielka przewaga jednej z tych cech, ale w najlepszych egzemplarzach balans między nimi będzie wyrównany. Aromaty słodowe od średnio wysokich do wysokich, o charakterze ciemnego pieczywa, przypieczonej skórki chleba, toffi, ciemnego karmelu, orzechów. Profil wzbogacają, średnio niskie do średnio wysokich odsłodowe aromaty suszonych śliwek, rodzynek lub fig. Całość mogą uzupełniać maksymalnie średnie palone nuty kawy, czekolady, kakao lub lukrecji. Wędzoność od średniej do wysokiej. Przywodzi na myśl tlące się drewno, ognisko lub oscypek. W połączeniu z odsłodową owocowością może dawać skojarzenia z wędzonymi śliwkami. Opcjonalne tło stanowią maksymalnie średnio niskie nuty utlenienia, kojarzące się z wzmacnianymi winami typu: sherry, porto czy madera.

Owocowe estry od niewyczuwalnych do niskich, mogące przypominać śliwki lub wiśnie. Jeżeli obecne, powinny harmonijnie uzupełniać odsłodową owocowość i pozostawać w tle słodowości oraz wędzoności. Głównym źródłem owocowego charakteru piwa pozostają słody oraz ewentualne nuty utlenienia. Aromat alkoholu od niewyczuwalnego do niskiego - łagodny, mogący przypominać dojrzały destylat. Aromat chmielowy od niewyczuwalnego do niskiego - ziołowy, przyprawowy lub kwiatowy.

Smak

Balans słodko-gorzki wyrównany lub nieznacznie po stronie odsłodowej słodyczy. Złożona słodowość od średnio wysokiej do wysokiej tworzy podstawę smaku: ciemne pieczywo, przypieczona skórka chleba, toffi, ciemny karmel, orzechy. Towarzyszą jej średnio niskie do średnio wysokich odsłodowe nuty suszonych śliwek, rodzynek lub fig. Maksymalnie średnie akcenty kawowe, czekoladowe, kakao lub lukrecji mogą uzupełniać profil. Paloność pozostaje łagodna i nie przesłania pozostałych cech słodowych. Wędzoność od średniej do wysokiej, o charakterze tlącego się drewna, ogniska lub oscypka. Łączy się z czekoladowym i chlebowym charakterem słodów. Wraz z ich owocowością może przypominać wędzone suszone owoce. Jej intensywność nie powinna być zdecydowanie wyższa od słodowości. Nuty utlenienia od niewyczuwalnych do średnio niskich, przypominające sherry, porto lub maderę, zawsze w tle słodowości i wędzoności jeżeli obecne.

Owocowe estry od niewyczuwalnych do niskich, mogące przypominać śliwki lub wiśnie. Jeżeli obecne, powinny harmonijnie uzupełniać odsłodową owocowość i pozostawać w tle słodowości oraz wędzoności. Głównym źródłem owocowego charakteru piwa pozostają słody oraz ewentualne nuty utlenienia. Alkohol od niewyczuwalnego do średnio niskiego - łagodny i wkomponowany w smak. Chmielowość od niewyczuwalnej do niskiej - ziołowa, przyprawowa lub kwiatowa. Finisz od półwytrawnego do półsłodkiego, mniej słodki niż początek łyku. Długi posmak o charakterze wędzonym i ciemnego pieczywa, z możliwymi akcentami suszonych owoców.

Goryczka

Od średnio niskiej do średniej, o długości od średniej do średnio długiej. Pochodzi głównie od chmielu, z uzupełniającym udziałem ciemnych słodów i możliwym niskim udziałem alkoholu. Łagodna, równoważy słodycz i wspiera wytrawniejszy finisz. Nie powinna być zalegająca, ostra ani garbnikowa.

Odczucie w ustach

Pełnia od średnio wysokiej do wysokiej. Piwo gładkie, kremowe, o nagazowaniu od niskiego do średniego. Rozgrzewanie alkoholowe od niskiego do średnio niskiego, bez pieczenia. Mimo treściwości piwo powinno zachowywać dobrą pijalność. Wędzoność oraz ciemne słody nie powinny powodować ściągania ani szorstkości. Pomimo obecnej słodyczy piwo nie może być wyklejające.

Komentarz

Mocne, ciemne piwo, łączące złożoność porteru bałtyckiego z wędzonością słodu grodziskiego. Od podstawowego porteru bałtyckiego odróżnia je udział wędzonego słodu pszenicznego w zasypie. Z klasycznym grodziskim łączy je charakter tego surowca, natomiast wyróżniają je: większa moc i pełnia, ciemna barwa, bogatsza słodowość oraz niższe nagazowanie. W porównaniu z wędzonym imperialnym stoutem paloność jest łagodniejsza, a większe znaczenie mają nuty pieczywa, karmelu i odsłodowych suszonych owoców.

Surowce i technologia

Woda

Woda o umiarkowanej mineralizacji, z przewagą chlorków nad siarczanami, sprzyjającą odczuciu pełni i łagodnemu odbiorowi goryczki. Proponowane zakresy jonów w wodzie do zacierania:

Ca (wapń)
50–100 ppm
Mg (magnez)
0–15 ppm
Na (sód)
0–50 ppm
Cl (chlorki)
80–150 ppm
SO4 (siarczany)
30–70 ppm
HCO3 (dwuwęglany)
0–180 ppm

Surowce

Niezbędny jest słód pszeniczny wędzony dębem, charakterystyczny dla piwa grodziskiego. Jako punkt wyjścia można przyjąć około 40-80% zasypu, korygując udział stosownie do intensywności konkretnego słodu i pozostałych składników. Może on stanowić niemal całą bazę słodową. Bazę mogą uzupełniać słody monachijskie, pilzneński lub wiedeński. Złożoność budują słody karmelowe, szczególnie ciemniejsze, wnoszące nuty toffi i suszonych owoców, orientacyjnie 5-12% zasypu. Słody czekoladowe, ciemne odłuszczone lub prażona pszenica, zwykle 2-5%, zapewniają barwę i łagodną paloność. Należy ograniczać składniki nadające dominującą paloność lub nadmierną karmelową słodycz. Słód wędzony torfem ani słody o innym charakterze dymu nie zastępują słodu grodziskiego. Niewielki dodatek cukru może zwiększyć odfermentowanie i odciążyć piwo, ale nie jest konieczny. Zacieranie powinno zapewniać dobre odfermentowanie przy zachowaniu pełni. Odpowiednia jest infuzja jednotemperaturowa w zakresie około 65-67°C lub schemat z przerwą w 64-66°C przez 40-60 minut, następnie w 70-72°C przez 10–20 minut i wygrzewem do 76-78°C. Należy unikać jednoczesnego stosowania dużej ilości słodów karmelowych i zacierania prowadzącego do niskiego odfermentowania brzeczki. Przy dużym udziale pszenicy pomocna może być łuska ryżowa ułatwiająca filtrację.

Zacieranie i gotowanie

Gotowanie zwykle przez 60-90 minut. Chmielenie przede wszystkim na goryczkę. Jej poziom należy dobrać do słodyczy i przewidywanego stopnia odfermentowania. Sprawdzą się między innymi Marynka lub Magnum, a także Tomyski, Lubelski czy inne odmiany o łagodnym profilu.

Drożdże i fermentacja

Stosuje się drożdże dolnej fermentacji o czystym profilu, np. W-34/70, lub drożdże górnej fermentacji o niskiej produkcji estrów. Wybrany szczep powinien dobrze odfermentowywać brzeczkę i mieć tolerancję alkoholu odpowiadającą planowanej mocy piwa. Potrzebna jest odpowiednio duża ilość zdrowych drożdży. Temperaturę fermentacji należy dobrać do szczepu i oczekiwanego profilu, tak aby estry pozostały niewyczuwalne lub najwyżej niskie. Dla W-34/70 odpowiedni jest zakres około 10-14°C. W przypadku drożdży górnej fermentacji punktem wyjścia powinna być dolna część zakresu temperatur zalecanego dla danego szczepu. Proces może trwać około 2-4 tygodni, jednak o jego zakończeniu decydują stabilny ekstrakt i redukcja produktów pochodnych fermentacji. Po zakończeniu fermentacji wskazane jest lagerowanie, przykładowo przez 6-12 tygodni w temperaturze od 0 do 4°C, do uzyskania gładkiego profilu. Mocniejsze egzemplarze mogą potrzebować więcej czasu.

Historia zmian

Pełny dziennik zmian w opisie stylu w kolejności chronologicznej.

OMOlaf Migus

Recenzja i akceptacja KS

ŁWŁukasz Wróblewski

Opracowanie opisu stylu